ĐIỀU TRỊ ĐAU BẰNG SÓNG XUNG KÍCH (ESWT): BƯỚC ĐỘT PHÁ KỸ THUẬT TẠI KHOA PHỤC HỒI CHỨC NĂNG – BỆNH VIỆN QUÂN Y 110

Điều trị đau bằng sóng xung kích là bước phát triển chuyên môn kỹ thuật mới tại Khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện Quân y 110 được lên ý tưởng, kế hoạch và triển khai phát triển kỹ thuật bởi Bác sĩ chuyên khoa cấp 1. Chu Văn Điển (Doctor Chu).

1. Mở đầu: Khi nỗi đau trở thành rào cản của cuộc sống

Trong bối cảnh bệnh lý cơ xương khớp ngày càng gia tăng—từ đau gót chân, viêm gân, đau vai gáy mạn tính đến thoái hóa gây đau dai dẳng—các phương pháp điều trị truyền thống đôi khi không đủ mạnh để đưa bệnh nhân trở lại cuộc sống thường nhật nhanh chóng.

Tại Khoa Phục hồi Chức năng – Bệnh viện Quân y 110, việc triển khai công nghệ sóng xung kích (Extracorporeal Shockwave Therapy – ESWT) được xem như “cú hích” quan trọng, mang lại hiệu quả nhanh – an toàn – không xâm lấn cho hàng nghìn bệnh nhân.

Nếu paraffin, nhiệt nóng, điện trị liệu giúp giảm đau – giãn cơ ở mức cơ bản, thì sóng xung kích là một bước nhảy công nghệ, đánh thẳng vào nguyên nhân của đau và thúc đẩy quá trình hồi phục từ gốc.

2. Sóng xung kích là gì? Hiểu đúng để điều trị đúng

Sóng xung kích là các xung cơ học áp lực cao, truyền qua da vào sâu trong mô. Ban đầu được ứng dụng để tán sỏi tiết niệu, nhưng đến nay đã trở thành kỹ thuật trụ cột trong điều trị các bệnh lý cơ xương khớp.

2.1. Cơ chế tác dụng khoa học

Sóng xung kích tác động theo 4 cơ chế chính:

1) Giảm đau nhanh qua phá vỡ “vòng xoắn đau – co cứng cơ”

ESWT tác động thẳng vào điểm đau (trigger point).
Kích thích ức chế dẫn truyền đau tại tủy sống.
Làm giảm co cứng cơ bảo vệ (muscle guarding).

2) Tăng tuần hoàn sâu trong mô – tái tạo mạch máu mới (neovascularization)

Giúp mô được nuôi dưỡng tốt hơn.
Tăng quá trình sửa chữa mô tổn thương.

3) Phá vỡ các mảng canxi trong gân (calcific tendinopathy)

Ứng dụng tuyệt vời cho:

Viêm gân chóp xoay có canxi hóa.
Gai gót (calcanear spur).

4) Kích hoạt quá trình sửa chữa mô (regeneration)

Thúc đẩy nguyên bào sợi, tế bào gân, tế bào sụn hoạt động mạnh hơn.
Tăng sản sinh collagen mới chất lượng tốt.

3. Các dạng sóng xung kích đang sử dụng điều trị bằng vật lý trị liệu tại Khoa PHCN – BVQY 110

Tại khoa, hệ thống ESWT được trang bị theo tiêu chuẩn quốc tế với 2 loại chính:

3.1. Sóng xung kích hội tụ (Focused Shockwave – fESWT)

Đi sâu 3–12 cm.
Tập trung năng lượng mạnh.
Dùng cho tổn thương sâu:
- Viêm gân chóp xoay
- Đau điểm bám gân
- Thoái hóa gân Achilles
- Viêm cân gan chân nặng

3.2. Sóng xung kích tán xạ (Radial Shockwave – rESWT)

Tác động diện rộng, nông 1–5 cm.
Dùng cho:
- Đau cơ
- Hội chứng ống cổ tay
- Đau lưng cơ năng
- Co thắt cơ

Sự kết hợp hai loại sóng giúp tối ưu hóa hiệu quả điều trị, tùy theo từng bệnh nhân và mức độ tổn thương.

4. Chỉ định của điều trị bằng sóng xung kích – Các bệnh thường được điều trị tại BVQY 110

4.1. Viêm cân gan chân – Gai gót chân

Một trong những bệnh lý tiếp nhận nhiều nhất.
ESWT giúp giảm đau sau 1–3 buổi, cải thiện vận động đáng kể.

4.2. Viêm gân chóp xoay vai

Đau vai mạn tính
Vận động hạn chế
Có hoặc không có canxi hóa

4.3. Hội chứng đau điểm bám (Enthesopathy)

Viêm lồi cầu ngoài (Tennis Elbow)
Viêm lồi cầu trong (Golf Elbow)

4.4. Viêm gân Achilles

Đau gân gót do chạy bộ, thể thao.

4.5. Đau lưng – đau cổ vai gáy do co thắt cơ

Thích hợp khi có trigger points.

4.6. Viêm mâm chuyển khớp háng

Một trong các chỉ định rất đáp ứng sóng.

4.7. Hội chứng ống cổ tay mức nhẹ – trung bình

4.8. Sẹo dính – mô xơ sau phẫu thuật

4.9. Co rút cơ – co cứng cơ sau bất động dài ngày

Sóng xung kích đặc biệt có ích khi bệnh nhân điều trị nhiều phương pháp nhưng không cải thiện.

5. Chống chỉ định của phương pháp điều trị bằng sóng xung kích (ESWT)

Điều trị ESWT KHÔNG được thực hiện trong các trường hợp sau:

Vùng điều trị có khối u hoặc nghi ngờ ung thư.
Người đang sử dụng thuốc chống đông máu liều cao.
Phụ nữ có thai (tránh tác động vào vùng bụng – vùng thắt lưng).
Vùng nhiễm trùng, viêm cấp đỏ nóng sưng đau.
Trẻ nhỏ dưới 14 tuổi (thận trọng với vùng gần sụn tăng trưởng).
Vùng đặt implant kim loại sâu (tùy trường hợp, bác sĩ sẽ đánh giá).

6. Quy trình điều trị bằng sóng xung kích tại Khoa PHCN – BVQY 110

Quy trình chuẩn y khoa gồm 5 bước:

Bước 1: Khám đánh giá – Xác định đúng nguồn gốc đau

Bác sĩ sẽ:

Khám lâm sàng chi tiết
Sàng lọc nguyên nhân nguy hiểm
Định vị điểm đau bằng test chuyên biệt
Xem xét X-quang, siêu âm cơ xương khớp khi cần

Bước 2: Chọn loại sóng – mức năng lượng – tần số phù hợp

Mỗi bệnh lý sẽ có thông số khác nhau.
Ví dụ:

Gai gót: năng lượng cao
Trigger points: năng lượng thấp
Viêm gân chóp xoay: kết hợp radial + focused

Bước 3: Tiến hành điều trị

Bôi gel dẫn truyền
Đặt đầu phát sóng lên vị trí cần điều trị
Tăng dần năng lượng theo ngưỡng chịu đựng

Mỗi buổi kéo dài từ 10–15 phút.

Bước 4: Tập phục hồi ngay sau điều trị

Đây là điểm tạo nên sự khác biệt tại BVQY 110:

Kéo giãn
Tập tăng tầm vận động
Tập tăng sức mạnh nhóm cơ hỗ trợ
Hướng dẫn bài tập tại nhà

Bước 5: Theo dõi và đánh giá lại

Thường cần 3–5 buổi
Bệnh nhân cải thiện 60–90% tùy mức độ bệnh

7. Hiệu quả điều trị: ESWT có thật sự “thần kỳ”?

Không phải phép màu, nhưng là công nghệ mạnh mẽ và khoa học.

7.1. Giảm đau nhanh sau vài buổi

60% bệnh nhân giảm đau ngay sau buổi đầu
80–90% cải thiện sau 3–5 buổi

7.2. Không cần phẫu thuật – không dùng thuốc

Hạn chế biến chứng
Phù hợp với các bệnh lý mạn tính kéo dài

7.3. Tăng khả năng vận động – nâng cao chất lượng sống

7.4. Thích hợp cho bệnh nhân thể thao

Chạy bộ
Gym
Tennis
Bóng đá

ESWT giúp rút ngắn thời gian phục hồi, tránh tái phát.

8. Tại sao BVQY 110 triển khai ESWT hiệu quả vượt trội?

Thứ nhất – Đội ngũ bác sĩ có chuyên môn sâu

Bác sĩ Chu Văn Điển trực tiếp thăm khám – chỉ định.
Tất cả kỹ thuật viên được đào tạo bài bản về sóng xung kích.

Thứ hai – Phân loại đúng nguyên nhân đau

Không phải cứ đau là dùng sóng xung kích!
BVQY 110 chỉ định đúng người – đúng bệnh – đúng mức.

Thứ ba – Kết hợp đa mô thức (multimodal)

ESWT tại đây luôn đi cùng:

Tập PHCN
Giải phóng mô mềm
Điện trị liệu
Siêu âm trị liệu
Laser công suất thấp
→ Tăng hiệu quả điều trị lên 200–300%.

Thứ tư – Trang thiết bị hiện đại

Thiết bị nhập khẩu châu Âu, nằm trong top công nghệ hiện nay.

9. ESWT có tác dụng phụ không?

Nhìn chung an toàn, nhưng có thể gặp:

Đau nhẹ sau điều trị (24–48 giờ)
Đỏ da vùng điều trị
Sưng nhẹ (hiếm gặp)

Tất cả đều tự hết, không cần lo lắng.

10. Những sai lầm thường gặp khi điều trị sóng xung kích

❌ 1. Nghĩ rằng “đau nhiều mới hiệu quả”

Sai. ESWT cần mức năng lượng hợp lý, không phải hành bệnh nhân.

❌ 2. Tự mua máy tại nhà

Nguy hiểm – dễ gây tổn thương mô.

❌ 3. Bỏ qua bài tập đi kèm

Sóng xung kích mạnh thật, nhưng bài tập mới quyết định hiệu quả lâu dài.

11. FAQ – 15 câu hỏi thường gặp về phương pháp điều trị bằng sóng xung kích (BS Chu trả lời)

1. Điều trị ESWT có đau không?

➡️ Có thể hơi buốt lúc đầu, sau đó giảm dần. Không quá khó chịu.

2. Một liệu trình cần bao nhiêu buổi?

➡️ 3–5 buổi. Bệnh nặng có thể 7–8 buổi.

3. Bao lâu thì thấy hiệu quả?

➡️ Thường sau buổi thứ 1 hoặc thứ 2.

4. ESWT có thay thế phẫu thuật không?

➡️ Trong nhiều trường hợp có thể giúp tránh phẫu thuật.

5. Gai gót chân có khỏi hoàn toàn?

➡️ 80–90% cải thiện rõ rệt.

6. Viêm gân chóp xoay có canxi hóa điều trị tốt không?

➡️ ESWT là “best choice” cho nhóm bệnh này.

7. ESWT có an toàn với người cao tuổi?

➡️ Hoàn toàn an toàn.

8. Phụ nữ mang thai dùng được không?

➡️ Không dùng tại vùng bụng – thắt lưng.

9. Sau điều trị có cần nghỉ không?

➡️ Có thể sinh hoạt bình thường, hạn chế vận động nặng 24 giờ.

10. Có phải bệnh nào đau cũng dùng ESWT?

➡️ Không. Bác sĩ sẽ đánh giá kỹ trước khi chỉ định.

11. Có dùng được cho trẻ em không?

➡️ Thận trọng dưới 14 tuổi.

12. Bệnh nhân tiểu đường điều trị được không?

➡️ Được, trừ khi vùng da có loét hoặc mất cảm giác.

13. Tại sao cần tập phục hồi sau buổi điều trị?

➡️ Sóng làm mềm mô – lúc này tập sẽ đạt hiệu quả tối đa.

14. ESWT có tác dụng phụ lâu dài không?

➡️ Không có bằng chứng nào về tác dụng phụ lâu dài.

15. Khi nào không nên tiếp tục điều trị ESWT?

➡️ Khi đau tăng mạnh, sưng đỏ bất thường, hoặc không cải thiện sau 5–7 buổi.

12. Kết luận

Điều trị đau bằng sóng xung kích (ESWT) là một trong những tiến bộ quan trọng của y học hiện đại, đặc biệt trong lĩnh vực phục hồi chức năng cơ xương khớp. Việc triển khai công nghệ này tại Khoa Phục hồi chức năng – Bệnh viện Quân y 110 mở ra cơ hội vàng cho bệnh nhân đau mạn tính, giúp hồi phục nhanh, an toàn và bền vững.

ESWT – Khi đau không còn là nỗi ám ảnh.

Tác giả: Doctor Chu / Chu Đức.

📞 Liên hệ & Kết nối cùng Doctor Chu Academy

Hãy cùng kết nối để học hỏi, chia sẻ và phát triển cùng hệ sinh thái tri thức của Doctor Chu – nơi hội tụ y học, trí tuệ nhân tạo, phát triển thương hiệu cá nhân / phòng khám / nhà thuốc, quản trị tài chính và phát triển sự nghiệp y khoa của bạn.

🌐 Website: doctorchuspa.com
💬 Zalo: Doctor Chu Academy
📘 Facebook Fanpage: Doctor Chu Academy
👥 Facebook Group: Doctor Chu Academy
🎵 TikTok: Doctor Chu Academy
🎧 Podcast: Doctor Chu Academy và SoundCloud của Doctor Chu
🐦 X (Twitter): Doctor Chu Academy
📸 Instagram: Doctor Chu Academy
▶️ YouTube: Doctor Chu Academy

DOCTOR CHU MEDICAL SPA & SOLUTIONS

Chuẩn Hóa Trị Liệu – Kiến Tạo Vị Thế

DOCTOR CHU MEDICAL SPA & SOLUTIONS

Chuẩn Hóa Trị Liệu – Kiến Tạo Vị Thế

Không có sản phẩm trong giỏ hàng của bạn.