Khoa Phục hồi Chức năng BVQY 110 – Hành Trình Lịch Sử, Kế Thừa Và Phát Triển Nhân Văn Của Y Học Quân Đội

Giới thiệu chung

Khoa phục hồi chức năng BVQY 110 là một trong những chuyên ngành có bề dày lịch sử gắn bó mật thiết với quá trình xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của Bệnh viện Quân y 110.
Sự hình thành và phát triển của khoa không chỉ phản ánh tiến trình phát triển của vật lý trị liệu – phục hồi chức năng trong Quân đội nhân dân Việt Nam, mà còn là minh chứng sinh động cho tinh thần kế thừa – đổi mới – nhân văn của nhiều thế hệ thầy thuốc quân y.

Trải qua gần 70 năm hình thành và phát triển, từ những ngày đầu còn nhiều gian khó đến giai đoạn chuyên sâu, hiện đại, khoa phục hồi chức năng BVQY 110 luôn giữ vững sứ mệnh cốt lõi: phục hồi chức năng – phục hồi con người – phục hồi giá trị sống cho bộ đội và nhân dân khu vực Đông Bắc.

I. Giai đoạn hình thành nền móng (1955 – trước 1991)

Khởi nguồn từ yêu cầu chiến tranh và hậu chiến

Ngay từ năm 1955, cùng với sự ra đời của Bệnh viện Quân y 110, các hoạt động mang tính tiền thân của phục hồi chức năng đã được triển khai nhằm đáp ứng yêu cầu điều trị – hồi phục – tái hòa nhập cho bộ đội trong bối cảnh chiến tranh kéo dài và hậu quả nặng nề sau chiến tranh.

Ở giai đoạn này, chuyên ngành chưa hình thành độc lập mà tồn tại dưới các đơn vị như Tổ (Khoa) Lý liệu và Khoa X-quang. Các phương pháp chẩn đoán và điều trị chủ yếu bao gồm:

• Nhiệt trị liệu

• Điện trị liệu cơ bản

• Xoa bóp – vận động trị liệu

• X-quang

Dù cơ sở vật chất còn hạn chế, trang thiết bị thô sơ, nhưng tinh thần tận tụy của thầy thuốc quân y đã đặt những viên gạch đầu tiên cho sự hình thành chuyên ngành phục hồi chức năng sau này. Đây là giai đoạn gieo mầm, mang giá trị lịch sử đặc biệt quan trọng đối với khoa phục hồi chức năng BVQY 110.

II. Giai đoạn củng cố và phát triển liên hoàn (1991 – 2025)

Hình thành mô hình liên ngành – phát triển chuyên môn toàn diện

Từ sau năm 1991, trước yêu cầu ngày càng cao của y học hiện đại và công tác khám chữa bệnh trong thời bình, các đơn vị chuyên môn được tổ chức lại theo mô hình Khoa Chẩn đoán hình ảnh – Chẩn đoán chức năng – Phục hồi chức năng.

1. Giá trị cốt lõi của mô hình liên hoàn

Mô hình này tạo nên chuỗi khép kín:

Chẩn đoán chính xác → Đánh giá chức năng toàn diện → Điều trị phục hồi hiệu quả

Nhờ đó, người bệnh được tiếp cận một quá trình điều trị khoa học, liên tục và cá thể hóa – một bước tiến lớn trong lịch sử phát triển của khoa phục hồi chức năng BVQY 110.

2. Ba trụ cột chuyên môn được phát triển đồng bộ

a) Chẩn đoán hình ảnh

• X-quang kỹ thuật số

• Cắt lớp vi tính (CT)

• Cộng hưởng từ (MRI)

b) Chẩn đoán chức năng

• Điện tim, điện não

• Siêu âm, FibroScan

• Lưu huyết não

• Thông khí phổi

• Đo thính lực đơn âm

• Đo mật độ xương

c) Điều trị phục hồi chức năng

• Vật lý trị liệu

• Vận động trị liệu

• Hoạt động trị liệu

• Ngôn ngữ trị liệu

Giai đoạn này ghi dấu sự trưởng thành vững chắc về nhân lực – chuyên môn – tổ chức, tạo nền tảng cho bước chuyển mình mang tính lịch sử sau năm 2025.

3. Lãnh đạo khoa giai đoạn trước tái cơ cấu

• Trưởng khoa: BSCKI. Chu Văn Điển (chuyên ngành chẩn đoán chức năng và phục hồi chức năng)

• Phó Trưởng khoa: BSCKI. Trần Ngọc Đông (chuyên ngành chẩn đoán hình ảnh)

• Kỹ thuật viên trưởng: Nguyễn Văn Xuyên

III. Giai đoạn phát triển độc lập, chuyên sâu (từ 04/11/2025 đến nay)

Bước ngoặt chiến lược trong thời bình

Ngày 04/11/2025, Bộ Quốc phòng quyết định tách khoa liên ngành thành:

• Khoa Chẩn đoán hình ảnh – Chẩn đoán chức năng

• Khoa Phục hồi chức năng

Sự kiện này đánh dấu bước ngoặt mang tính chiến lược trong lịch sử khoa phục hồi chức năng BVQY 110, mở ra giai đoạn phát triển độc lập – chuyên sâu – định hướng dẫn đầu khu vực.

1. Tổ chức nhân sự hiện nay

• Trưởng khoa: BSCKI. Chu Văn Điển

• Kỹ thuật viên trưởng: Đặng Trọng Minh

• 02 Bác sĩ đa khoa

• Kỹ thuật viên chuyên khoa được đào tạo bài bản tại Học viện Quân y và Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.

Năm 2025, tập thể khoa đoàn kết, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và đạt danh hiệu Đơn vị Quyết thắng.

IV. Hệ thống kỹ thuật điều trị hiện có

Nền tảng cho phục hồi chức năng hiện đại

Khoa phục hồi chức năng BVQY 110 hiện triển khai đầy đủ các kỹ thuật:

• Nhiệt trị liệu nóng – lạnh

• Hồng ngoại, tử ngoại, laser công suất thấp

• Điện xung (BTL, ITO), điện châm

• Sóng xung kích, siêu âm trị liệu

• Kéo giãn cột sống, sóng ngắn, từ trường

• Áp lực hơi, oxy cao áp

• Tập vận động, xoa bóp, bấm huyệt

• Hoạt động trị liệu, ngôn ngữ trị liệu.

V. Định hướng phát triển chuyên sâu

Phục hồi khoa học – hiệu quả – nhân văn

Bước vào giai đoạn mới, khoa phục hồi chức năng BVQY 110 xác định rõ các định hướng chiến lược:

1. Thần kinh – cột sống

   • Đột quỵ não

   • Tổn thương tủy sống, dây thần kinh

   • Thoái hóa, thoát vị đĩa đệm

2. Cơ xương khớp

   • Bệnh lý nội khoa

   • Sau phẫu thuật kết xương, thay khớp, tái tạo dây chằng

3. Phục hồi chức năng nhi khoa

Tất cả đều được triển khai theo y học chứng cứ, cá thể hóa người bệnh, lấy nhân văn làm trung tâm.

Tổng kết thực hiện nhiệm vụ năm 2025, sau gần 1 năm Bác sĩ Chu Văn Điển làm quản lý ở cương vị Trưởng khoa (từ 28/02/2025), Khoa chẩn đoán hình ảnh, chức năng và phục hồi chức năng, Bệnh viện Quân y 110 đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và là 1 trong 5 đơn vị đạt danh hiệu đơn vị quyết thắng sau gần 10 năm.

VI. Giá trị kế thừa và dấu ấn lãnh đạo

Doctor Chu – tư duy quản trị nhân văn trong quân y

Dưới sự dẫn dắt của BSCKI. Chu Văn Điển (Doctor Chu), khoa không chỉ phát triển về chuyên môn mà còn hình thành văn hóa khoa học – đoàn kết – kỷ luật – nhân văn.

Tư duy quản trị khoa hiện đại, chú trọng con người, tạo môi trường lành mạnh để mỗi cán bộ, nhân viên phát triển, từ đó phục vụ bệnh nhân tốt hơn mỗi ngày – chính là dấu ấn rõ nét trong giai đoạn phát triển hiện nay của khoa phục hồi chức năng BVQY 110.

VII. Tầm nhìn tương lai

Lịch sử của khoa phục hồi chức năng BVQY 110 không chỉ là những mốc thời gian, mà là dòng chảy kế thừa liên tục của tri thức, y đức và trách nhiệm.
Trong tương lai gần, khoa hướng tới trở thành đơn vị dẫn đầu về vật lý trị liệu – phục hồi chức năng tại khu vực Đông Bắc, góp phần quan trọng vào sự nghiệp chăm sóc sức khỏe bộ đội và nhân dân.

Gợi ý bài viết cùng chủ đề:

1. Giới thiệu kỹ thuật vật lý trị liệu hiện đại tại Bệnh viện Quân y 110

2. Tổng quan Khoa Phục hồi chức năng BVQY 110

3. Bác sĩ phục hồi chức năng uy tín tại Bắc Ninh

4. Giới thiệu tác giả – Doctor Chu

5. Các khóa học do Doctor Chu giảng dạy

👉 Theo dõi Kênh YouTube (Video, Podcast) chính thức của tác giả:
Mời bạn theo dõi và đăng ký Kênh YouTube Doctor Chu Academy để cập nhật kiến thức phục hồi chức năng, y học ứng dụng và tư duy quản trị y tế hiện đại.